домбыра дастан ба

Т_йтклд сауалдарCа жауап здеп, Kос домбыралар мен егз Kобыздар жасаушы aста Алтынбек JaмаровтыS шеберханасына арнайы ат басын бaрCан едк. Т™рде Kос мойынды Kобыз тaCырCа бектлпт. Шебер KапшыK шндег Kос саздыS бетн ашты. ^ш шект шертер мен алты шект домбыра бектлген екен. ОныS домбыра деген аты Cана болмаса, гитараныS темр струналары таCылCан аспаптан KоSыр _нд д‰метудS ™з ерс екен даусыз. `стадан ‰лгндей ерек пшмдег аспаптарды Kандай негзге с_йене отырып жасаCанын сaраCанымызда: «Бр KолдыS брнеше саусаKтары болады, ™зен де сала-сала болып б™лнп жатады, аCаштыS бaтаKтары ™сп шыCады. Сол сияKты Kос домбыра мен егз KобыздыS мойындарыныS Kосарлануын заSдылыK деп есептеймн. JазаK ешн‰рсе ойлап таппаCан, б‰рн табиCаттыS ™знен алCан. Jоссаз аспабы ™збек, т‰жк, aйCыр т‰рзд т_рк тлдес халыKтарда кездесед. Енд неге ол KазаKKа жат болуы керек? Кезнде ‰йгл композитор, к_йш НaрCиса Тлендиев оS бaраудаCы, сол бaраудаCы ек домбыраны сахнаCа Kатар алып шыCып, кезек-кезек ойнаCан Cой» дед ол. МузыкалыK аспаптыS Kайдан шыKKанын айKындайтын наKты д‰йек-дерект aстай алмай дал болдыK. Одан ‰рмен aста Алтынбек б_й дейд: «Бз 1980 жылдардан бер Kоссаз аспабын KазаKKа мойындата алмай келемз. €уел Балтабай Jабыланов деген азамат сахнаCа ойнап шыKты. Кейн «JоSыр» этно тобы эстрада арKылы б_кл елге танымал етт. Енд Дастан есмд жас ™нерпаз Kос сазды меSгере бастады». «Не де болса, Айды аспанCа бр-аK шыCарCан» (JожанасырдыS с™знен) Алтынбек JaмаровтыS айтуынша, бaрын домбыра мойынына Kуыс жасалып, одан шанаK пен мойынды бойлай шек таCылCан. СыртKы шектердS тербелс шк шектерге берлп, дыбыс Kуаты к_шейед-мыс. «Jоссаз деп отырCан музыкалыK аспаптыS болCандыCын д‰лелдейтн Cылыми тaрCыдаCы дерек к™з болса, ол аспап с™з жоK Kайтадан жасалып, жаSCыруCа тист. М‰селен, KазаK музыка аспаптарын зерттеу CылымыныS атасы Болат Сарыбаев ™ткен Cасырда _ш брдей ктап жазды. Ол KазаK музыка ™нернS тарихында тaSCыш рет _рлеп ойналатын, aрып ойналатын, шект, сым тлшел, ысKышты, слкп ойналатын аспаптарCа б™лп, KазаKтыS музыкалыK аспаптарын жктед. Бaл халыK арасына «Сарыбаев кестес» деген атаумен таралып, музыка м‰дениетмздS тарихынан орын алды. Ал браK «Сарыбаев кестеснде «Kоссаз» аспабы кездеспейд» дейд ™нертанушы ЖарKын Ш‰к‰рм. Х¶Х Cасырда KазаKтыS к™не музыкалыK аспаптары туралы маCлaмат KалдырCан Паллас, Лепихин, Потанин т‰рзд орыс ж‰не Еуропа саяхатшылары еSбектернде, ‰л-Фараби, А.Затаевич, Б,Ерзакович, А.Бимбос, €.МарCaлан, Ахмет Жaбанов, Jайролла Ж_збасов, У‰ли Бекенов, Болат JараKaл

Bасырлар бойы KазаK халKыныS мaSы мен зары, Kуанышы мен к_йнш, KайCысы мен Kасрет, аSсаCан арманы, яки здеген мaраты сол киел домбыра мен Kобыз шанаCынан к_й болып т™глп жатты. JоSыр сазымен тaтастай aлтты ‰лдилеген, уаKыт таразысынан с_рнбей бзге жеткен музыкалыK аспаптарымызды «aлы ™згерстер» к_тп тaр деп км ойлапты? Б_гнде егз домбыраCа _йренсе бастаCан к™змз Kос мойынды Kобызды к™рп, шоршып т_стк. Осы бз артыK Kыламын деп тыртыK Kылып, жетлдремн деп б_лдрп ж_рген жоKпыз ба?

(4 дауыс, орта есеппен: 5-тен 5,00)

Уақыты: 23.07.2012 | 315 рет оKылCан |

JазаKта Kос мойынды домбыра мен Kобыз болCан ба? : Kultobe.KZ